Cuộc chiến tâm lý ở Biển Đông

Lê Duy chuyển ngữ, CTV Phía Trước
Roberto Tofani, Asia Times Online

Chiến đấu và chiến thắng mọi cuộc chiến không thể hiện tài năng tối thượng của bạn, tài năng tối thượng chính là bẽ gãy sự chống đỡ của đối phương mà không cần phải động tới binh đao. – Binh pháp Tôn Tử, Tôn Vũ.

Hà Nội – Việc tranh chấp vùng biển giữa Trung Quốc và Việt Nam đã bước sang một giai đoạn mới, cam go và nguy hiểm hơn: cuộc chiến tâm lý. Những khiêu khích ăn miếng trả miếng, bao gồm cả việc thiết lập lực lượng tuần tra biển trong khu vực tranh chấp ở Biển Đông và quyết định của Bắc Kinh trong việc tuyên bố chủ quyền được đưa ra trước đây với ‘đường lưỡi bò’ gây nhiều bức xúc từ các nước lân cận nay đã in thẳng lên hộ chiếu của người dân nước này, đã đẩy sự mâu thuẫn lên cao trong những tháng gần đây, tạo nên những biến số gây bất ổn mới vốn đã bất ổn ở khu vực này.

Trong khi cả hai phía đều liên tục tuyên bổ chủ định tiến đến giải quyết mọi vấn đề bằng biện pháp hòa bình thông qua đàm phán, bao gồm cả một tuyên cáo chung được đưa ra vào năm 2011, nhưng vào thời điểm hiện tại thì giữa hai nước không hề có hoặc có rất ít các cuộc đối thoại trực tiếp. Bắc Kinh và Hà Nội giờ đây cần phải đối mặt với chủ nghĩa tự tôn dân tộc đang dấy lên trong lòng công dân hai nước, bao gồm những cuộc biểu tình chống Trung Quốc ở đường phố Việt Nam và những sự bài trừ Việt Nam đang lan nhanh trên các trang blog cá nhân và Facebook liên quan tới các tranh chấp ở Biển Đông của người dân Trung Quốc.

Thay vì có một cuộc đối thoại, Trung Quốc và Việt Nam giường như đang tăng cường dấn thân vào một cuộc chiến tâm lý gai góc, với một mục tiêu rõ ràng là triệt tiêu khả năng thực hiện những cuộc chiến có tiềm năng trong khu vực tranh chấp của hai nước. Trong khi phản ứng của Việt Nam trước những động thái của Trung Quốc có vẻ như mang tính phòng thủ hơn là khiêu khích, thì phản ứng của Trung Quốc rõ rành rành là muốn làm nhụt chí và gây mất tinh thần đất nước nhỏ hơn và yếu hơn về quân đội và hải quân.

Khi mà lệnh cấm đánh bắt cá đã được Trung Quốc đưa ra trên khu vực phía bắc Biển Đông bãi bỏ vào tháng Tám năm ngoái, hơn 14 nghìn tàu đánh bắt cá được đăng ký tại tỉnh Quảng Đông của Trung Quốc và thêm 9 nghìn tàu mang theo 35 nghìn ngư dân gần đảo Hải Nam đã chiếm thế áp đảo trên khu vực biển bị tranh chấp. Các quan chức Việt Nam cho rằng tại thời điểm này, mục đích đằng sau việc một lúc có rất nhiều tàu đánh bắt cá và ngư dân đi ra biển như vậy thì có lẽ là không phải nhằm đi đánh cá.

Tổ chức International Crisis Group có trụ sở tại Brussels cho biết trong một bản báo cáo với tựa đề “Khuấy động Biển Đông II: Phản ứng khu vực” rằng số lượng tàu đánh bắt cá lớn như vậy có thể tạo ra lý do để Trung Quốc tăng cường tuần tra ở khu vực Biển Đông và tinh thần dân tộc được tập hợp lại.

Trong cuối tháng Một vừa qua, Việt Nam đã phản hồi lại bằng việc thiết lập lực lượng mới chuyên trách thuộc Tổng cục Thủy sản trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Kiểm ngư Việt Nam nhằm tuần tra vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam. Theo như nghị định thành lập, thành viên của lực lượng kiểm ngư mới này sẽ có quyền phạt các tổ chức cũng như cá nhân địa phương lẫn quốc tế khai thác ở trong khu vực biển được Việt Nam tuyên bố chủ quyền.

Lực lượng kiểm ngư cũng sẽ tham gia vào việc phòng chống và xử lý thiên tai, cũng như các hoạt động tìm kiếm và cứu hộ. Việc thành lập Cục kiểm Ngư là một bước đi trong Bộ Luật biển Việt Nam được Quốc hội nước này thông qua hồi năm ngoái. Trung Quốc đã phản ứng gay gắt vì cho rằng bộ luật mới này vi phạm chủ quyền của họ. Đài truyền hình trung ương CCTV của Trung Quốc đã nhận xét tương tự rằng việc thành lập cục mới của Việt Nam thể hiện sự vi phạm đối với quyền biển và chủ quyền của Trung Quốc.

Trong một phản ứng ăn miếng trả miếng, các quan chức Trung Quốc tuyên bố một kế hoạch hồi đầu tháng Ba nhằm thiết lập một ngôi làng mới ở Bãi san hô Mischief [Đá Vành Khăn], một bãi đá khá lớn thuộc quần đảo Trường Sa. Vào mùng 7 tháng Ba, Hà Nội đã tái khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, làm cho Trung Quốc lần đầu tiên thiết lập một hạm đội tuần tra viễn dương với sự hỗ trợ của trực thăng cùng thực hiện các hoạt động kiểm tra và theo dõi quanh khu vực biển có tranh chấp.

Vào mùng 10 tháng Ba, ba tuần tra viễn dương của Trung Quốc đã xuất cảng gần khu vực thành phố mới thành lập Tam Sa ở đảo Hải Nam. Ba ngày sau, Tân Hoa Xã đã đưa tin rằng hai tàu đánh bắt cá của Việt Nam đã bị đuổi ra khỏi vùng biển thuộc lãnh thổ Trung Quốc bởi một tàu tuần dương. Bản tin cho biết các tàu của Việt Nam đã bị tình nghi đánh bắt cá trái phép trong khu vực biển của Trung Quốc.

Thế yếu

Hà nội đã không đưa ra một tuyên bố chính thức nào liên quan tới vụ việc trên, sự im lặng xảy ra đúng vào thời điểm Việt Nam tưởng niệm trận chiến trên biển quanh quần đảo Trường Sa với Trung Quốc vào năm 1988, làm thiệt mạng 64 binh sĩ Việt Nam. Cơ quan thông tấn của Việt Nam dưới sự chỉ đạo của Đảng Cộng sản đã đưa tin rộng rãi về vụ lễ kỷ niệm này, tiếp tục khẳng định rằng bãi Đá Gạc Ma cùng với quần đảo Trường Sa đã bị Trung Quốc chiếm đóng trái phép – một sự thật mà các nhà hoạt động đã tụ tập tại những cuộc biểu tình chống Trung Quốc diễn ra vào tháng trước ở Hà Nội.

Vào ngày 25 tháng Ba, Hà Nội đã mạnh mẽ phản đối khi một chiếc tàu của Trung Quốc bắn pháo sáng vào tàu đánh bắt cá của Việt Nam trong khu vực tranh chấp tại quần đảo Hoàng Sa. Các quan chức Việt Nam đã yêu cầu Bắc Kinh điều tra vụ việc và đưa ra những hành động chống lại sự xâm phạm mà phía Việt Nam cho là sai lạc và mất tính người. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao của Trung Quốc Hồng Lỗi đã trả lời lại rằng hành động đó là hợp pháp và cần thiết bởi vì vụ việc xảy ra trong khu vực Bắc Kinh xem như thuộc về lãnh hãi của Trung Quốc.

Xét trên khía cạnh quân sự, Trung Quốc có khả năng để trắng trợn như thế. Theo một thống kê chính thức, ngân sách cho quân sự của Trung Quốc lên tới 91.5 tỉ USD, cao hơn tới 40 lần so với con số 2.6 tỉ USD của Việt Nam trong năm 2011. Bắc Kinh cũng áp đảo trên mặt trận kinh tế, với việc nhập siêu của Việt Nam với Trung Quốc lên tới 16.4 tỉ USD trong năm 2012, so với 9 tỉ USD trong năm 2007.

Một vài giới phân tích gợi ý rằng bước tiếp theo trong cuộc chiến tâm lý có thể là đưa ra các lệnh cấm giao thương với Việt Nam, tương tự như những lệnh cấm xuất khẩu khoáng sản hiếm với Nhật Bản trong năm 2010 và lệnh cấm nhập khẩu chuối vào năm ngoái đối với Philippines. Cả Nhật Bản và Philippines đều can dự vào các tranh chấp hải quyền với Trung Quốc. Tuy nhiên, chiến thuật kiểu đó sẽ mạo hiểm hủy hoại hơn hai mươi năm thiết lập mối quan hệ xây dựng sự tin tưởng và mối bang giao mật thiết trong lĩnh vực kinh tế với khu vực Đông Nam Á.

Việt Nam liên tục tăng cường viện lý liên quan đến luật pháp quốc tế và một bản tuyên bố không ràng buộc về ứng xử các bên ở Biển Đông [DOC] đạt được giữa Trung Quốc và hiệp hội ASEAN để bảo về cho vị trí của mình. Trong khi Trung Quốc tái khẳng định cam kết của họ đối với bản tuyên bố trong tháng trước tại một cuộc hội nghị quan chức cao cấp ASEAN-Trung Quốc lần thứ 19 tại Bắc Kinh, thì họ vẫn trắng trợ ngăn chặn ASEAN khỏi việc đoàn kết lại thành một khối trong việc tranh chấp lãnh hải với Trung Quốc.

Thái độ chưa rõ ràng của Bắc Kinh, bao gồm những thứ vô lý như ‘đường lưỡi bò’ ở Biển Đông, đã đóng một vai trò quan trọng trong cuộc chiến tâm lý đối với Việt Nam. “Kẻ mạnh luôn có lợi thế trong việc nhập nhằng”, Huang Jing, Giám đốc Trung tâm về châu Á và toàn cầu tại Đại học Quốc gia Singapore cho hay. Ông cho rằng Trung Quốc đã học được cách mà Hoa Kỳ thường sử dụng trong các mối quan hệ quốc tế của họ – chiến lược mơ hồ.

Tình trạng này còn bị làm cho phức tạp thêm vì sự chuyển đổi lãnh đạo của Trung Quốc, từ Hồ Cẩm Đào sang Tập Cận Bình. Theo học giả Huang Jing, dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, vấn đề Biển Đông không hề được xem như một vấn đề quốc tế mà hoàn toàn là trong nước. “Dư luận nhân dân ảnh hưởng lớn tới việc đưa ra các quyết định của họ. Những nhà lãnh đạo mới của Trung Quốc không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc họ phải chơi ván bài cứng rắn ở Biển Đông”, ông Jing cho biết thêm.

© 2013 Bản tiếng Việt TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC

Scridb filter



Related Posts

bien dong
Căng thẳng với Trung Quốc làm Việt Nam gia tăng t...
HN24072011-5
Việt Nam tổ chức biểu tình chống Trung Quốc sau...
Ảnh: Blog Người Buôn Gió
Những lo ngại về Trung Quốc của Hà Nội
Chien tranh Viet-Trung
Đặng Tiểu Bình và quyết định của Trung Quốc ...
Bản đồ cột mốc biên giới Việt Nam-Trung Quốc theo Hiệp ước Pháp-Thanh 1887
Sự ngăn chặn không thành công cuộc xung đột Tru...
Công an Việt Nam ngăn chặn người dân biểu tình chống Trung Quốc tại Hà Nội diễn ra ngày 09 tháng 12, 2012. Ảnh: AP Photo/Na Son Nguyen
Căng thẳng Việt-Trung ở Biển Đông


%d bloggers like this: